Tổng hợp các loại cán dao tiện và ứng dụng trong gia công CNC

 Trong gia công cơ khí CNC, cán dao là bộ phận dùng để gá lắp và giữ mảnh dao cắt hoặc lưỡi cắt, đồng thời truyền lực cắt từ máy đến vị trí gia công. Việc lựa chọn đúng cán dao giúp tăng độ ổn định, đảm bảo độ chính xác và cải thiện chất lượng bề mặt sản phẩm.

Tùy theo phương pháp gia công, cán dao được chia thành nhiều loại như cán dao tiện ngoài, cán dao tiện trong, cán dao tiện ren, cán dao tiện rãnh, cán dao cắt đứt và cán dao phay. Mỗi loại có thiết kế, kiểu lắp mảnh chip và phạm vi ứng dụng riêng.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết từng loại cán dao, hiểu cách đọc ký hiệu cơ bản và lựa chọn dụng cụ phù hợp với nhu cầu gia công CNC.

1. Tổng hợp các loại cán dao tiện trong gia công CNC

   Cán dao tiện thường được phân loại theo hướng gia công và hình dạng bề mặt cần tạo ra. Khi lựa chọn, cần quan tâm đến hình dạng cán, góc tiếp cận, hướng dao, kích thước mảnh chip và cơ cấu kẹp mảnh

1.1. Cán dao tiện ngoài

Cán dao tiện ngoài được sử dụng để gia công mặt trụ ngoài, mặt đầu, tiện phá và tiện tinh trên các chi tiết dạng trục hoặc phôi tròn.

Cấu tạo và đặc điểm

• Thân cán có tiết diện vuông hoặc chữ nhật, phù hợp với ổ dao trên máy tiện.
• Đầu cán được thiết kế để lắp mảnh chip có hình dạng và kích thước tương ứng.
• Một số mã cán có góc tiếp cận và hình dạng đầu dao khác nhau để phù hợp với tiện mặt đầu, tiện trụ hoặc gia công gần vai.

Các dòng cán và mảnh chip thường gặp:

Dòng cán tham khảo	Mảnh chip thường dùng	Ứng dụng
PCLNR	CNMG	Tiện ngoài, tiện phá và tiện tinh tùy hình học mảnh
SCLCR	CCMT	Tiện ngoài, tiện tinh và gia công chi tiết có yêu cầu tiếp cận phù hợp
SDJCR	DCMT	Tiện ngoài, tiện biên dạng và gia công tinh

Lưu ý: Đây là các tổ hợp phổ biến để tham khảo. Khi mua cần đối chiếu đúng mã đầy đủ, kích thước mảnh, chiều cao thân cán và cơ cấu kẹp theo catalogue của nhà sản xuất.

1.2. Cán dao tiện trong

Cán dao tiện trong, còn gọi là cán móc lỗ hoặc cán boring, được dùng để gia công đường kính bên trong lỗ trên chi tiết.

Các công việc phổ biến gồm mở rộng lỗ, tiện tinh lỗ, gia công bậc trong và sửa kích thước lỗ sau khi khoan.

Cấu tạo và đặc điểm

• Thân cán dạng trụ hoặc thanh dài để đưa dao vào bên trong lỗ.
• Đầu cán có vị trí lắp mảnh chip và cơ cấu kẹp tương ứng.
• Đường kính cán phải phù hợp với đường kính lỗ và không gian làm việc.
• Cán càng dài so với đường kính thường càng dễ rung, vì vậy cần chọn chiều dài nhô dao vừa đủ.

Các loại thường gặp: 

• Cán tiện lỗ dùng mảnh CCMT hoặc DCMT cho các ứng dụng phù hợp.
• Cán tiện lỗ nhỏ sử dụng mảnh chuyên dụng có kích thước nhỏ.
• Cán tiện lỗ chống rung dùng cho trường hợp chiều sâu lỗ lớn hoặc điều kiện gia công dễ phát sinh rung động.

Khi nào nên dùng? Khi cần mở rộng hoặc hoàn thiện lỗ có sẵn, đặc biệt khi yêu cầu về đường kính, độ tròn và độ nhẵn bề mặt cao.

1.3. Cán dao tiện ren

Cán dao tiện ren dùng để tạo ren ngoài hoặc ren trong trên máy tiện CNC. Khác với cán tiện ngoài thông thường, loại cán này được thiết kế để lắp mảnh chip có hình học lưỡi cắt chuyên dùng cho tiện ren.

Hai loại chính:

• Cán tiện ren ngoài: Gia công ren ở mặt ngoài trục.
• Cán tiện ren trong: Gia công ren bên trong lỗ, thường có thân cán dạng thanh tiện lỗ.

Loại cán	Mảnh chip tham khảo	Ứng dụng
SER	16ER, 11ER hoặc loại tương ứng với mã cán	Tiện ren ngoài
SIR	16IR, 11IR hoặc loại tương ứng với mã cán	Tiện ren trong

Các ký hiệu 16ER và 16IR thường gặp ở mảnh tiện ren hệ inch hoặc hệ ký hiệu tương ứng theo catalogue; số lượng bước ren và biên dạng ren còn phụ thuộc mã đầy đủ của mảnh. Không nên chỉ nhìn số 16 hoặc 11 để kết luận mảnh lắp vừa cán.

Lưu ý khi chọn cán tiện ren: Phải xác định loại ren cần gia công, bước ren, biên dạng ren, hướng ren, hướng dao và kích thước mảnh phù hợp.

1.4. Cán dao tiện rãnh và cắt đứt

Cán dao tiện rãnh và cắt đứt thường có đầu dao hẹp, sử dụng mảnh chip chuyên dụng để tạo rãnh hoặc cắt tách chi tiết.

Phân loại theo ứng dụng:

• Cán tiện rãnh ngoài: Tạo rãnh trên bề mặt trụ ngoài.
• Cán tiện rãnh trong: Gia công rãnh ở bên trong lỗ.
• Cán cắt đứt: Cắt tách chi tiết khỏi thanh phôi hoặc phần vật liệu còn lại.

Dòng cán tham khảo	Mảnh chip thường gặp	Ứng dụng
MGEHR / MGEHL	MGMN hoặc loại được chỉ định theo mã cán	Tiện rãnh ngoài
Cán cắt đứt chuyên dụng	Mảnh cắt đứt theo đúng chiều rộng và cơ cấu kẹp	Cắt tách chi tiết
Cán tiện rãnh trong	Mảnh rãnh chuyên dụng theo mã cán	Gia công rãnh trong lỗ

Không phải tất cả cán cùng dòng đều dùng chung một mảnh chip. Cần kiểm tra chiều rộng mảnh, chiều sâu rãnh, hướng gia công và giới hạn nhô dao.

1.5. Cán dao tiện vai

Tiện vai là nguyên công tạo bậc giữa hai đường kính khác nhau trên chi tiết. Cán dao tiện vai không phải lúc nào cũng là một nhóm cán riêng biệt; nhiều cán dao tiện ngoài có thể gia công vai nếu góc tiếp cận, hình dạng mảnh và khoảng hở của cán phù hợp.

Yêu cầu khi chọn cán tiện vai:

• Góc tiếp cận phù hợp với góc vai cần gia công.
• Mảnh chip có hình học cho phép tiếp cận gần mặt vai.
• Thân cán không va chạm với phôi hoặc bề mặt đã gia công.
• Độ cứng vững đủ để hạn chế rung, đặc biệt khi tiện vai sâu.

Các cán dùng mảnh CNMG, CCMT hoặc DCMT có thể gia công vai trong những điều kiện thích hợp, nhưng cần căn cứ vào hình dạng cụ thể của cán và mảnh.

2. Các loại cán dao phay CNC

   Khác với dao tiện, cán dao phay có thể chỉ phần thân dao gắn mảnh hoặc cả cụm gá dao lắp vào trục chính máy phay. Vì vậy, cần phân biệt thân dao phay gắn mảnh và đài phay/chuôi gá dao.

2.1. Cán dao phay BAP lắp mảnh 1135, 1604

   Cán dao phay BAP là dòng thân dao phay gắn mảnh thường được sử dụng trong phay vai, phay mặt và một số nguyên công phay bậc tùy thiết kế cụ thể. Mảnh chip được lắp vào các hốc trên thân dao và cố định bằng vít hoặc cơ cấu kẹp theo thiết kế.

Cấu tạo cơ bản: 

• Thân dao: Phần chịu lực, có các hốc lắp mảnh và vị trí lắp vít.
• Hốc lắp mảnh: Định vị mảnh theo đúng góc và vị trí cắt.
• Mảnh chip: Trực tiếp cắt vật liệu; hình học lưỡi cắt ảnh hưởng đến khả năng thoát phoi và bề mặt gia công.
• Vít kẹp mảnh: Giữ mảnh ổn định trong quá trình cắt.
• Chuôi gá hoặc lỗ gá: Kết nối thân dao với đài phay hoặc trục chính tùy thiết kế.

 Công ty TNHH Công Nghiệp AMS chuyên cung cấp các loại phụ kiện CNC: mũi phay, mũi khoan, mũi taro, bầu kẹp, cán dao các loại, mảnh chip cắt, ê tô, mâm cặp, đầu chống tâm, thước kẹp, …. Quý khách cần tư vấn kỹ thuật, báo giá liên hệ tư vấn bán hàng 0986329412 để được tư vấn nhanh nhất!